Kalendari Historik 7 Mars 2023

1887 – Hapet në Korçë, Mësonjëtorja e Korçës është shkolla e parë shekullare e gjuhës shqipe në viset shqiptare në kohën e Perandorisë Osmane. Tashmë ndërtesa e shkollës shërben si një muzeum dhe ndodhet në veri të Bulevardit “Shën Gjergji”. Hapja e shkollës erdhi si rezultat i Lëvizjes Kombëtare Shqiptare që synonte të mundësoheshin të drejtat kombëtare përbrenda Perandorisë Osmane. Mësonjëtorja përbëri një qendër për edukimin kulturor dhe patriotik, rëndësia e saj është e një vlere të veçantë duke qenë se shkrimi i shqipes nuk u lejua pas ngjarjeve të Lidhjes së Prizrenit. Edhe pse në kushte të vështira, kur mësimi i gjuhës shqipe për shkak të kushteve të ndodhura nën sundimin osman ishte rreptësisht i ndaluar, mësonjëtorja e Korçës qëndroi e hapur për 15 vjet – u mbyll në vitin 1902, për t`u ri çelë në vitin 1908. U mbyll përsëri në vitin 1912 dhe u çel pas pesë vjetësh, më 1917. Përkrahës të saj ishin figura të njohura të Rilindjes shqiptare si: Naum Naçi, Thoma Avrami, Familja Qiriazi, etj. Data e hapjes së saj festohet nga shqiptarët si “Dita e Mësuesit”.

 

1908 – Lind në Romë, Ana Magnani. Magnani, ishte një aktore italiane në skenë dhe filma. E konsideruar gjerësisht si një nga aktoret më të mëdha të kinemasë italiane dhe botërore, ajo njihej për aktrimin e saj shpërthyes dhe portreteve të jetës tokësore, përmes personazheve reale. Që në vitin 1950 revista Life kishte thënë tashmë që Magnani ishte “një nga aktoret më mbresëlënëse që nga Garbo”.

 

1936 – Preludi i Luftës së Dytë Botërore, në kundërshtim me Paktin e Lokarnos dhe Traktatin e Versajës, Gjermania ripushton krahinën e Rhineland. Rimilitarizimi i Rhineland ndryshoi ekuilibrin e fuqisë në Evropë nga Franca dhe aleatët e saj drejt Gjermanisë, duke bërë të mundur që Gjermania të ndiqte një politikë agresioni në Evropën Perëndimore që statusi i demilitarizuar i Rhineland kishte bllokuar deri atëherë.

 

1965 – Gjatë të Dielës së Përgjakshme, një grup prej 600 marshuesish të të drejtave civile u sulmuan brutalisht nga policia shtetërore dhe lokale në Selma, të Alabamas. Marshimet u organizuan nga aktivistë jo të dhunshëm për të demonstruar dëshirën e qytetarëve afrikano-amerikanë për të ushtruar të drejtën e tyre kushtetuese për të votuar, në kundërshtim me shtypjen segregacioniste.

 

1989 – Irani dhe Mbretëria e Bashkuar ndërpresin, marrëdhëniet diplomatike pas një debati mbi Salman Rushdie dhe romanin e tij të diskutueshëm, Vargjet Satanike. Me botimin e këtij romani Ruzhdie, shkaktoi një valë të gjerë zemërimi në vendet me popullsi myslimane, për shkak të përmbajtjes së tij. Vargjet Satanike është romani i katërt i Salman Rushdie, botuar për herë të parë në 1988 dhe frymëzuar pjesërisht nga jeta e Muhamedit.

 

1999 – Vdes në moshën 71 vjeçare, Stanley Kubrick. Kubrick, ishte një regjisor, skenarist dhe producent amerikan. Ai përmendet shpesh si një nga kineastët më me ndikim në historinë kinematografike. Filmat e tij, të cilët janë kryesisht adaptime të romaneve, mbulojnë një gamë të gjerë të zhanreve, dhe shënohen për realizmin e tyre, humorin e errët, kinematografinë unike, modelet e gjera të skedarëve dhe përdorimin evokues të muzikës.

 

2007 – Dhoma e Komunave Britanike voton që dhoma e sipërme, Shtëpia e Lordëve, të zgjidhet në masën e 100 përqindëshave. Ndërsa Dhoma e Komunave ka një numër të përcaktuar anëtarësimesh, numri i anëtarëve në Dhomën e Lordëve nuk është i fiksuar. Shtëpia e Lordëve është e vetmja shtëpi e sipërme e çdo parlamenti dypalësh në botë që është më i madh se shtëpia e tij e ulët.Selia e saj është në Westminster


This is a companion discussion topic for the original entry at https://memorie.al/kalendari-historik-7-mars-2023/