Kalendari Historik 29 Mars 2023

1925 – Vdes Bajram Curri,  ka qenë ushtarak i Perandorisë Osmane, politikan dhe aktivist shqiptar i cili luftoi për pavarësinë e Shqipërisë, më vonë duke luftuar për Kosovën dhe inkorporonim në të pas Traktatit të Londrës në 1913. Pas vdekjes iu dha titulli Hero i Popullit Shqiptar. Ishte një nga organizatorët e Lidhjes Shqiptare të Pejës të viteve 18991900, udhëheqës i lëvizjes në Kosovë dhe një nga prijësit kryesorë të Mbledhjes së Ferizajt, të korrikut 1908, ku përkrahu kërkesën për vendosjen e kushtetutës. Ndihmoi në themelimin e klubeve e të shkollave shqipe në Kosovë dhe mbrojti alfabetin e gjuhës shqipe të vendosur në Kongresin e Manastirit. Qe nënkryetar i klubit “Bashkimi” të Shkupit nga viti 1908. Në vitin 1918 u zgjodh anëtar i Komitetit “Mbrojtja Kombëtare e Kosovës” dhe u bë një nga veprimtarët e saj kryesorë. Në Kongresin e Lushnjës u zgjodh anëtar i Këshillit Kombëtar, i cili e caktoi ministër pa portofol të qeverisë dhe komandant të përgjithshëm te forcave të armatosura. Udhëhoqi veprimet ushtarake për shtypjen e lëvizjes esadiste në Shqipërinë e Mesme dhe gjithashtu bashkëpunoi me Zogun kundër lëvizjes separatiste të Republikës së Mirditës.

1947 – Fillon zyrtarisht Kryengritja Malagasy kundër sundimit kolonial francez në Madagaskar. Deputetët e parë të Madagaskarit, Joseph Raseta, Joseph Ravoahangy, dhe Jacques Rabemananjara, udhëhoqën një përpjekje për të arritur pavarësinë për Madagaskarin përmes kanaleve ligjore. Dështimi i kësaj nisme, radikalizoi elementët e popullsisë malazeze, përfshirë udhëheqësit e disa shoqërive sekrete nacionaliste.

 

1962 – Arturo Frondizi, presidenti i Argjentinës, është përmbysur në një grusht shteti ushtarak nga forcat e armatosura të Argjentinës, duke i dhënë fund një krize kushtetuese 12 ditore. Frondizi duroi protestat e përsëritura dhe kryengritje ushtarake gjatë sundimit të tij, gjatë së cilës edhe Ministri i Ekonomisë e kundërshtoi. Këto ngjarje përfunduan në grushtin e shtetit të Marsit, të udhëhequr nga Gjeneral Raul Poggi.

 

1974 – Ushtria prej Terrakote u zbulua në provincën Shanxi, të Kinës. Ushtria prej Terrakote, është një koleksion skulpturash që përshkruajnë ushtritë e Qin Shi Huang, perandorit të parë të Kinës. Ajo është kompozuar në një formë të artit funerar të varrosur me perandorin në 210-209 pes, që sipas legjendës, kishte si qëllim mbrojtjen e perandorit në jetën e tij të përtejme.

 

1976 – Lind në Florida, Jennifer Capriati. Capriati, është një ish-teniste profesioniste amerikane. Anëtare e Sallës së Famshme Ndërkombëtare e Tenisit dhe një ish-Botëror Nr. 1, ajo fitoi tre kampionate sigle, në turnet e Grand Slamit. Ajo, ishte gjithashtu, dhe medalistja e artë në Lojërat Olimpike Verore të 1992. Capriati, konsiderohet si një ndër tenistet më të famshme në mbarë botën.

 

1980 – Vdes në moshën 74 vjeçare, Annunzio Paolo Mantovani. Mantovani, ishte një dirigjent anglo-italian, kompozitor dhe argëtues i stilit të lehtë të orkestrës me një nënshkrim muzikor të telave kaskadues. Libri britanik Hit Singles & Albums deklaron se ai ishte “akti më i suksesshëm i albumit në Britani para Beatles, akti i parë që shiti mbi një milion albume stereo dhe gjashtë albume njëkohësisht në 30-të më të mirat ën SHBA.

 

1982 – Akti i Kanadasë 1982 merr Mirënjohjen Mbretërore nga Mbretëresha Elizabeth II, duke vendosur skenën që Mbretëresha e Kanadasë të proklamojë Aktin e Kushtetutës, 1982. Akti, gjithashtu përfundoi zyrtarisht dispozitat e “kërkesës dhe pëlqimit” të Statutit të Westminster, për Kanadanë, me anë të të cilit parlamenti britanik kishte një fuqi të përgjithshme për të miratuar ligjet që shtrihen në Kanada me kërkesën e vet.

 

1990 – Parlamenti Çekosllovak nuk është në gjendje të arrijë një marrëveshje për emërimin e vendit pas rënies së komunizmit, duke ndezur të ashtuquajturën Lufta Hyphen. Si kompromis, më 29 mars 1990 parlamenti Çekosllovak vendosi që emri i gjatë i vendit të ishte “Republika Federative Çekosllovake”, duke pranuar, që vendi të ishte një federatë. Më pas emri u ndryshua në mënyrë përfundimtare në Republikën Çeke dhe Sllovaki.


This is a companion discussion topic for the original entry at https://memorie.al/kalendari-historik-29-mars-2023/