Kalendari Historik 19 Shkurt 2023

1913 – Pedro Lascurain bëhet President i Meksikës për 45 minuta. Ky është rekordi më i shkurtër deri më sot i një personi si president i një vendi. Lascuraini do të rrëzohej pikërisht atë natë nga një grusht shteti. Ai më parë kishte shërbyer si sekretar i jashtëm i Meksikës për dy mandate, dhe ishte drejtori i një shkolle të vogël juridike në Mexico City për gjashtëmbëdhjetë vjet.

 

1945 – Gjatë Luftës së Dytë Botërore, fillon beteja e Iwo Jimas. Rreth 30 mijë marinsa të Shteteve të Bashkuara zbarkojnë në ishullin e Iwo Jima, i cili deri në atë çast kontrollohej nga japonezët. Forcat amerikane, humbën në këtë betejë afro 30 mijë trupa, ndërsa ato japoneze, 20 mijë. Por në fund, pas betejave të ashpra, forcat ushtarake japoneze, u detyruan që të dorëzohen.

 

Vasillaq_Vangjeli1948 – Lindi Vasillaq Vangjeli,  aktor shqiptar, kryesisht komik, Për më shumë se 45 vjet në skenë, Vangjeli, ka luajtur mbi 100 role në teatër, kinematografi dhe estradë. Me intuitë të hollë e spontanitet të admirueshëm Vangjeli, ka bërë për vete me qindra-mijëra spektatorë duke u kthyer kështu në një ndër artistët më të dashur, për ta e sidomos në fushën e humorit e të skenës. Ka qenë ndër artistët më të rëndësishëm të Estradës së Tiranës, duke luajtur pothuaj në të gjitha premierat. Është një aktor me diapazon të gjerë, vokal, vesh absolute, humorist, recitues. Aktor tragjik-komik me cilësi të mëdha artistike, intuitë e depërtues i thellë në tipa e karaktere, këto janë disa nga cilësitë e Vasillaqit, i cili me mjeshtëri e finesë di ti verë në shërbim të asaj çfarë ai bën. Humorin nuk ta jep shkolla. Ai doli në asistencë si e gjithë trupa e Estradës së Tiranës. Shtëpinë e tij e ka kthyer në lokal, ku argëton të tjerët, por argëtohet edhe vetë. I shkojnë vazhdimisht miq e shokë, kolegë. Ai ndërroi jetë pasi vuante nga diabeti.

 

1954 – Byroja Politike e Bashkimit Sovjetik urdhëron transferimin e gadishullit të Krimesë nga SFSR e Rusisë në SSR të Ukrainës. Por ky dekret do të shfuqizohej 60 vjet më vonë në 2014 kur forcat paraushtarake ruse, të përkrahura dhe nga separatistët pro-rusë të Ukrainës lindore, nënshkruan një traktat të dytë që ia rikthen Rusisë, gadishullin. Ky traktat nuk njihet nga politika ndërkombëtare.

 

1960 – Kina lëshon me sukses T-7, raketën e saj të parë zhurmuese. Njëzet e katër raketa T-7 u lëshuan, midis viteve 1960 dhe 1965, dhe ajo u tërhoq pas një lëshimi përfundimtar në 1969. T-7 ishte krijuar për të mbartur një ngarkesë prej 25 kg në një lartësi prej 60 km. Kishte një gjatësi prej 8 m, një peshë lëshimi prej 1.200 kg, dhe një diametër 45 cm. Projektuesi ishte Wang Xiji nga Instituti i Inxhinierisë Mekanike dhe Elektrike të Shanghait.

 

1967 – Lind në San German, Benicio del Toro. Del Toro, është një aktor i Porto Rican dhe producent me origjinë Spanjolle. Ai ka fituar një vlerësim kritik dhe akordime dhe çmime të shumta, duke përfshirë një çmim Akademie, Çmimin BAFTA, Çmimin Golden Globe dhe Guild Award, për rolin e tij të oficerit të policisë të zhurmshëm, por me moral të drejtë Javier Rodriguez në filmin Traffic.

 

1978 – Forcat egjiptiane sulmojnë Aeroportin Ndërkombëtar të Larnakës në përpjekje për të ndërhyrë në një rrëmbim, pa autorizim nga autoritetet e Republikës së Qipros. Forcat e Gardës Kombëtare Qipriote dhe Policia vrasin 15 komando speciale egjiptiane dhe shkatërrojnë aeroplanin e transportit Egjiptian C-130 në luftime të hapura. Ky do të ishte një nga incidentet më të rënda midis këtyre dy vendeve.

 

1997 – Vdes në Pekin, në moshën 92 vjeçare, Deng Xiaoping. Xiaoping, ishte një politikan kinez që ishte udhëheqësi kryesor i Republikës Popullore të Kinës që nga viti 1978 deri në tërheqjen e tij në 1992. Pas vdekjes së kryetarit Mao Zedong në 1976, Deng gradualisht u ngrit në pushtet dhe udhëhoqi Kinën përmes një serie reformash të gjera të ekonomisë së tregut, e cila i dha atij reputacionin si “Arkitekt i Kinës Moderne”.

 

2002 – Sonda hapësinore e Marsit Odyssey e NASA-s fillon të hartojë sipërfaqen e Marsit duke përdorur sistemin e tij të imazhit të emetimit termik. 2001 Odyssey Marsi është një anije hapësinore robotike që rrotullohet në planetin Mars. Misioni i saj është të përdor spektrometrat dhe një imazh termik për të zbuluar prova të ujit dhe akullit, si dhe të studiojë gjeologjinë e planetit dhe mjedisin e rrezatimit.


This is a companion discussion topic for the original entry at https://memorie.al/kalendari-historik-19-shkurt-2023/