Kalendari Historik 12 Shtator 2022

1910Zhvillohet, performanca premierë e Simfonisë Nr. 8, të Gustav Mahler në Mynih me një kor prej 852 këngëtarësh dhe një orkestër me 171 lojtarë. Asistent dirigjenti i provës së Mahler ishte Bruno Walter. Symphony No. 8 in E-flat major nga Gustav Mahler është një nga veprat korale në shkallën më të madhe në repertorin klasik të koncerteve.

 

 

1940Pikturat e shpellave zbulohen në Lascaux, të Francës. Mbi 600 piktura murale parietale mbulojnë muret dhe tavanet e brendshme të shpellës. Lascaux u fut në listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s në 1979, si një element prehistorik i shpellave të Dekoruara të Luginës së Vezere. Ky ishte një ndër zbulimet më të mëdha arkeologjike.

 

 

 

1959Bashkimi Sovjetik lëshon raketën e madhe, Lunik II, në hënë. Kjo strukturë, ishte anija e parë kozmike që arriti në sipërfaqen e Hënës dhe objekti i parë i bërë nga njeriu që kontaktoi me një trup tjetër qiellor. Raketa kozmike, Luna 2 nuk zbuloi asnjë rrezatim ose rripa magnetikë të vërejtura rreth sipërfaqes së Hënës.

 

 

 

1977 – Vdes në moshën 30 vjeçare, Steve Biko. Biko,  ishte një aktivist i Afrikës së Jugut anti-aparteid. Ideologjikisht një nacionalist afrikan, ai ishte në ballë të një fushate bazë anti-aparteid të njohur si Lëvizja e Ndërgjegjes së Zezë gjatë fundit të viteve 1960 dhe 1970. Biko u torturua për vdekje nga policia afrikano-jugore.

 

 

 

1980Ndodh, grushti i shtetit ushtarak në Turqi. Për tre vitet e ardhshme Forcat e Armatosura Turke qeverisën vendin përmes Këshillit të Sigurimit Kombëtar, përpara se demokracia të rikthehej me zgjedhjet e përgjithshme turke në 1983. Përpara këtij grushti shteti, dy të tjera kishin ndodhur në harkun kohor të 20 viteve.

 

 

1985 – Ndërron  jetë, Namik Resuli, intelektual e gjuhëtar shqiptar. Lindi në Berat, pasi kreu mësimet fillore në Shqipëri, atë e dërguan të studionte në Itali, ku mbaroi Liceun dhe më pas studimet e larta, duke u laureuar në Glotologji, pranë Universitetit të Torinos. Doktoroi pranë romanisti të njohur Matteo Bartoli me tezën “Mbi shtresëzimet në gjuhën shqipe”, ai u kthye në fillim të viteve ‘30 në Shqipëri e dha mësim në disa shkolla e qytete, ElbasanShkodërTiranë. Më 1939 në vitin 1939 emërohet asistent profesor i gjuhës shqipe në Universitetin e Romës, ku punoi dhjetë vjet. Në vitet 1940– 44 Ai ka shërbye njëkohësisht si inspektor epror në Ministrinë e Arsimit, si dhe anëtar i Institutit të Studimeve Shqiptare në Tiranë. Vijoi aktivitetin e vet intelektual si pjesëtar i Qendrës Ndërkombëtare të Studimeve Shqiptare në Universitetin e Palermos (1948-1957). Në vitin 1955 Resuli mori gradën shkencore (“libera docenza”) në Gjuhën e Letërsinë Shqipe dhe u emërua si i ngarkuar i gjuhës shqipe në Institutin Universitar Oriental të Napolit (1958-1971). Në këtë institut ai u ngarkua edhe me studime të ndryshme në fushën e Filologjisë Ilirike. Në vitin 1954, botoi në Torino revistën “Shpirti Shqiptar”.Ndërroi jetë më 12 shtator të 1985 në Torino pranë zonjës së tij italiane dhe dy fëmijëve.

 

1990 – Të dy shtetet gjermane dhe Katër Fuqitë nënshkruajnë Traktatin për Zgjidhjen Përfundimtare në lidhje me Gjermaninë në Moskë, duke hapur rrugën për ribashkimin e Gjermanisë. Në traktat, të katër Fuqitë hoqën dorë nga të gjitha të drejtat që kishin në Gjermani, duke lejuar që një Gjermani e ribashkuar të bëhet plotësisht vitin e ardhshëm.

 

 

 

1998 – Më 12 shtator 1998, vritet pabesisht para selisë së Partisë Demokratike Azem Hajdari. Azem Hajdari ka qenë lideri i lëvizjes studentore 1990-91 që çoi drejt rënies së regjimit komunist në Shqipëri. Më tej u bë një politikan i Partisë Demokratike të Shqipërisë. Ai simbolizon nisjen e periudhës demokratike në Shqipëri. Ka qenë deputet i Kuvendit shqiptar dhe kryetar i Komisionit Parlamentar të Mbrojtjes. Më 2 tetor “1998” Hajdarin e nderuan pas vdekjes me titullin “Qytetar Nderi i Tiranës” dhe më 2007 u dekorua me Dekoratën “Gjergj Kastrioti Skënderbeu” nga Presidenti Bamir Topi. Në nder të Hajdarit dhe Besim Çerës u ngrit një monument në vendin ku u vranë.

 

2003Kombet e Bashkuara heqin sanksionet kundër Libisë pasi ai vend ra dakord të pranojë përgjegjësinë dhe të shpërblejë familjet e viktimave në bombardimin e 1988 në Pan Am Flight 103. Pan Am Flight u hodh në erë gjatë fluturimit të tij mbi Lockerbie të Skocisë. Terroristët që kryen sulmin, deponuan që ishin sponsorizuar nga Gaddafi.


This is a companion discussion topic for the original entry at https://memorie.al/kalendari-historik-12-shtator-2022/