Kalendari Historik 10 Shkurt 2023

1918 – Vdes në moshën 75 vjeçare, në Stamboll, Abdyl Hamidi i II. Abdyl Hamidi, ishte Sulltani i 34-të i Perandorisë Osmane dhe Sulltani i fundit që ushtroi kontroll mbi Portën e Lartë. Ai zhvilloi disa luftëra me Perandorinë Ruse, të cilat i humbi, dhe një konflikt me Greqinë në të cilën, doli fitues. Hamidi i II sundoi nga 1876 deri sa u rrëzua pas Revolucionit të “Turqve të Rinj” në 1908-09.

 

Azem Shkreli1938 – Lindi në Rugovë të Pejës, Azem Shkreli, një poet e kritik letrar shqiptar. Ai ka qenë kryetar i shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës, drejtor i Teatrit Krahinor në Prishtinë dhe themelues e drejtor i Kosova Filmit. Me krijimtari letrare u shfaq në vitet ’50 dhe me poezinë e tij vendosi kulme poetike në letërsinë shqipe. Poezitë e tij janë përkthyer në shumë gjuhë të huaja. Shfaqja e Azem Shkrelit si poet, përpos që përputhej me ardhjen e talentit të fuqishëm, shënonte njëkohësisht kthesën e parë drejt hapjes dhe modernizimit të poezisë shqipe të Pasluftës. Shkreli u ngjit natyrshëm në kulmet e poezisë së sotme shqiptare dhe këtë vend ai e konsolidoi dhe e përforcoi nga njëra vepër poetike në tjetrën, deri në atë të fundit, që e la dorëshkrim “Zogj dhe gurë“, botuar më 1997.

1939 – Gjatë Luftës Civile Spanjolle, nacionalistët përfundojnë marrjen e tyre të Katalonjës dhe vulosin kufirin me Francën. Ushtria Nacionaliste filloi ofensivën më 23 dhjetor 1938 dhe pushtoi me shpejtësi Katalonjën e mbajtur nga republikanët me Barcelonën, kryeqytetin e Republikës nga tetori 1937. Kjo do të ishte faza finale e këtij konflikti të përgjakshëm civil 4 vjeçar.

 

1947 – Traktatet e Paqes në Paris janë nënshkruar nga Italia, Rumania, Hungaria, Bullgaria, Finlanda dhe Aleatët e Luftës së Dytë Botërore. Konferenca e Paqes në Paris zgjati nga 29 korrik deri më 15 tetor 1946.Traktatet lejuan fuqitë e mundura të Boshtit të rifitojnë përgjegjësitë e tyre si shtete sovrane në çështjet ndërkombëtare dhe të kualifikohen për anëtarësim në Kombet e Bashkuara.

 

1950 – Lind në Modesto, Mark Spitz. Spitz, është një ish-notar konkurrues amerikan dhe kampion olimpik 10 herë. Ai fitoi shtatë medalje të arta në Lojërat Olimpike Verore të vitit 1972 në Munih, të gjitha në një rekord botëror. Kjo ishte një arritje që zgjati për 36 vjet derisa u tejkalua nga kolegu amerikan Michael Phelps, i cili fitoi tetë medalje ari në Lojërat Olimpike të vitit 2008 në Pekin.

 

1962 – Gjatë Luftës së Ftohtë, piloti i kapur i aeroplanit spiun amerikan U2, Gary Powers shkëmbehet me agjentin e kapur sovjetik Rudolf Abel. Bashkë me Powers-in, u shkëmbye edhe studenti amerikan Frederic Pryor. Shkëmbimi i famshëm u krye në orët e vona të natës, në urën kryesore të Berlinit Glienicke. Edhe sot e kësaj dite, për shkak të shkëmbimeve, kjo urë quhet “ura e spiunëve”.

 

1972 – Ras Al Khaimah bashkohet me Emiratet e Bashkuara Arabe, duke përbërë aktualisht shtatë emiratet. Lideri i kësaj krahine Saqr bin Muhamed Al Qasimi, e bashkoi Ras Al Khaimah-in me Abu Dhabi zyrtar, për shkak se ndjente vazhdimisht një rrezik pushtimi të bregdetit nga ana e amerikanëve, rusëve, ose e fuqie tjetër ushtarake të Lindjes së Mesme. Formimi i Emirateve të Bashkuara Arabe, stabilizoi gjendjen në këtë rajon.

 

1996 – Super kompjuteri IBM, Deep Blue mposht për herë të parë Garry Kasparovin në shah. Ai u projektua, për të qenë sistemi i parë i lojërave kompjuterike që fiton një lojë shahu dhe një ndeshje shahu kundër një kampioni mbretërues botëror nën kontrollet e rregullta kohore. Kjo do të ishte një nga fitoret e rralla në botë të një aplikacioni elektronik kundër një lojtari shahu.


This is a companion discussion topic for the original entry at https://memorie.al/kalendari-historik-10-shkurt-2023/